Dit is de subpagina voor pneumatisch bediende kogelkranen. Voor handbediend, elektrisch bediend of vrije as zijn aparte pagina’s beschikbaar.
Wat is een pneumatisch bediende kogelkraan?
Een actuator zet perslucht om in rotatie. De kogel draait exact negentig graden.
In open stand staat de boring in lijn met de leiding en kan het medium stromen.
In dicht stand staat de boring dwars op de leiding en sluit de klep volledig af.
De eenvoudige kwartslagwerking geeft een minimale drukval en constante prestaties.
Opbouw, interfaces en materialen
De actuator en de kraan worden gekoppeld via een ISO 5211 montageflens.
De aandrijfas moet passen. Anders plaatsen we een passende adapter of brug.
NAMUR/VDI-VDE 3845 maakt montage van stuurventielen en schakelaars eenvoudig.
Kogelkranen zijn leverbaar in staal, messing en roestvast staal voor corrosiebestendigheid.
Zittingen kiezen we op slijtage, chemie en temperatuur. PTFE is vaak de basis.
Aansluitvormen zijn draad, las of flens in DIN of ANSI. De keuze volgt het proces.
Ook kunststof varianten, zoals PVC en PP, zijn inzetbaar bij passende druk- en temperatuurranges.
Actuatortypes en fail-safe gedrag
Kies de aandrijving op veiligheid en systeemeisen. Bepaal ook de gewenste slag.
- Enkelwerkend: veerretour voor fail-close of fail-open bij luchtverlies.
- Dubbelwerkend: perslucht voor openen én sluiten, compact en snel.
Voor de mechanisch principes zijn er rack-and-pinion en scotch yoke. Het koppelprofiel verschilt.
Rack-and-pinion levert een gelijkmatig koppel. Scotch yoke piekt bij losbreken.
Selectie en dimensionering
Begin bij het medium. Is het gesmeerd of juist droog en mogelijk abrasief?
Leg druk en temperatuur vast. Kies materialen die de normen en levensduur halen.
De doorlaat volgt het debiet. Bepaal Kv of Cv en de toelaatbare drukval.
Het bedienkoppel hangt af van zitting, druk en medium. Droog medium vraagt meer.
Wij dimensioneren met marge op break- en seat-koppel voor betrouwbare werking.
Noteer tevens de beschikbare luchtdruk. Typische waarden liggen tussen vijf en zeven bar.
Match de ISO 5211 flens en de asaansluiting. Plaats zo nodig een brug of adapter.
Na montage stellen we eindstops, standindicatie en slag. Daarna volgt een functietest.
Waarom kiezen voor pneumatische bediening?
- Snelle schakeltijd en hoge bedrijfszekerheid, ook in vochtige omgevingen.
- Geen EMC-emissie en gunstige kosten bij grotere diameters en veel schakelingen.
- Modulaire opbouw maakt service en retrofit eenvoudig en voorspelbaar.
- Relatief eenvoudig en goedkope failsafe functie
De combinatie van modulaire opbouw en betrouwbare actuator maakt het geheel onderhoudsarm in vergelijking met handbediende varianten.
Voor sommige processen is elektrisch geschikt. Zie onze pagina over elektrische varianten.
Typische toepassingen
Veelgebruikte domeinen zijn proceswater, perslucht en inert gas in de industrie.
Ook olie en brandstoffen zijn mogelijk met geschikte zittingen en afdichtingen.
In (petro)chemie en tankopslag is fail-safe gedrag vaak een harde eis.
Typische sectoren zijn de chemische industrie, de voedingsmiddelenindustrie (hygiënisch ontwerp), waterbehandeling en HVAC-systemen.
Kwaliteit, emissie en veiligheid
Onze kogelkranen hebben een antiblow-out spindel en antistatische voorzieningen zijn veelal mogelijk.
Waar gevraagd voldoen we aan TA-Luft of ISO 15848. Documentatie is beschikbaar.
Actuators zijn optioneel leverbaar met ATEX en SIL gegevens voor risicostudies.
Valve Automation Center
Wij verzorgen assemblage, afstelling en tests in ons Valve Automation Center.
U ontvangt testrapporten en een nette set documentatie voor traceerbaarheid op aanvraag.
Veelgestelde vragen over pneumatisch bediende kogelkranen
Hoe werkt een pneumatische kogelkraan?
Een pneumatische actuator zet perslucht om in een roterende beweging van 90 graden. Hierdoor draait de kogel met een kwartslag de doorlaat open of dicht. In open stand ligt de boring in lijn met de leiding en is de drukval minimaal. In gesloten stand staat de boring haaks op de leiding en is de afsluiting lekdicht binnen de opgegeven klasse.
Wat is het verschil tussen enkel- en dubbelwerkende actuators?
Een enkelwerkende actuator heeft een veerretour en gaat bij luchtverlies automatisch naar een veilige stand (fail-close of fail-open). Dit is ideaal voor procesveiligheid of noodsituaties. Een dubbelwerkende actuator gebruikt lucht voor openen én sluiten en levert een compact pakket met snelle schakeltijden. De keuze hangt af van het gewenste fail-safe gedrag, de luchtvoorziening en de schakelfrequentie.
Welke mechaniek adviseert Ebora: scotch yoke of rack-and-pinion, en waarom?
Ebora werkt bij voorkeur met scotch yoke vanwege de robuuste opbouw en het hoge piekkoppel bij losbreken. In onze configuraties is er doorgaans nagenoeg geen meerprijs ten opzichte van rack-and-pinion, terwijl het persluchtverbruik per cyclus aanzienlijk lager is. Minder perslucht betekent meestal lagere energiekosten en minder belasting van de compressor. Rack-and-pinion leveren we uiteraard op verzoek of wanneer de applicatie dat specifiek vereist.
Hoe bepaal ik het juiste bedienkoppel en de actuatorgrootte?
Start met de kraangegevens voor break-, run- en seat-koppel bij de procescondities. Corrigeer voor medium (gesmeerd of droog), druk en temperatuur en neem een passende veiligheidsmarge. Stem de actuator af op de beschikbare luchtdruk, zodat het effectieve koppel in alle standen toereikend is. Controleer na montage eindstops, slag en terugmelding en voer een functietest uit.
Is een pneumatische uitvoering geschikt voor ATEX of natte omgevingen?
Ja, pneumatiek wordt vaak toegepast in gevaarlijke (ATEX) of natte omgevingen omdat er geen elektrische motor nodig is op de aandrijving zelf. Hierdoor vermijdt u EMC-emissie en beperkt u ontstekingsbronnen. Actuators en toebehoren zijn leverbaar met ATEX-opties en passende behuizingen. Let daarbij op correcte luchtconditionering en het juiste magneetventiel.
Kan ik een pneumatische kogelkraan op afstand bedienen?
Ja, via een (NAMUR) magneetventiel kan de actuator elektrisch op afstand worden aangestuurd. Met een schakelaarbox of sensoren krijgt u open/dicht-terugmelding naar uw PLC of DCS. Integratie is eenvoudig dankzij ISO 5211-montage en VDI-VDE/NAMUR-interfaces. Voor hoge bedrijfszekerheid gebruikt u gefilterde en geregelde perslucht met een juiste debietcapaciteit.
